Ο σίδηρος είναι ένα απαραίτητο ανόργανο στοιχείο, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στο μεταβολισμό, στην αναπαραγωγή και στην ωρίμανση των κυττάρων. Αποθηκεύεται στους ιστούς κυρίως με την μορφή της φεριτίνης, απορροφάται από την τροφή στο λεπτό έντερο και περνά στο αίμα και στον μυελό των οστών. Εκεί χρησιμοποιείται στην παρασκευή αιμοσφαιρίνης, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει τα ερυθρά αιμοσφαίρια που μεταφέρουν το οξυγόνο σε όλο το σώμα.
Ο σίδηρος που υπάρχει στις τροφές είναι είτε αιμικός (σίδηρος ζωικής προέλευσης) είτε μη αιμικός(σίδηρος κυρίως φυτικής προέλευσης). Τροφές πλούσιες σε σίδηρο είναι το συκώτι, το κόκκινο κρέας, ψάρια, μύδια, όσπρια, αποξηραμένα φρούτα και ξηροί καρποί, σουσάμι, πλιγούρι βρώμης, ψωμί σικάλεως, λαχανικά όπως σπανάκι, παντζάρια, αγκινάρες.
Η έλλειψη σιδήρου αφορά μεγάλο μέρος του συνολικού πληθυσμού και μπορεί να εκδηλωθεί με ή χωρίς αναιμία (σιδηροπενική αναιμία). Τα συμπτώματα που την υποδηλώνουν είναι ποικίλα και, συνήθως, περιλαμβάνουν κόπωση, ωχρότητα, δύσπνοια. Διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ενδείξεις ότι έχετε έλλειψη σιδήρου.
1. Συχνές ζαλάδες και πονοκεφάλους.
Ο εγκέφαλος έχει υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις σε οξυγόνο και για το λόγο αυτό διοχετεύεται εκεί η μεγαλύτερη ποσότητα του διαθέσιμου οξυγόνου από τα κύτταρα. Όταν υπάρχει έλλειψη σιδήρου, η ποσότητα οξυγόνου δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες του εγκεφάλου και συχνά εμφανίζεται ημικρανία ή πονοκέφαλος.
2. Ωχρότητα
Στα άτομα με σιδηροπενική αναιμία παρατηρείται, στις περισσότερες περιπτώσεις, έντονη ωχρότητα στο πρόσωπο και σε διάφορα μέρη του σώματος, όπως είναι οι παλάμες. Η αιμοσφαιρίνη είναι υπεύθυνη για το κόκκινο χρώμα στο αίμα. Όταν υπάρχει επάρκεια αιμοσφαιρίνης, η επιδερμίδα έχει ροζ χρώμα που αποπνέει υγεία. Σε περιπτώσεις έλλειψης σιδήρου, το χρώμα του δέρματος έχει θαμπό χρώμα.
3. Δύσπνοια
Η δυσκολία στην αναπνοή είναι χαρακτηριστικό σημάδι που εμφανίζει μεγάλος αριθμός ατόμων με ανεπάρκεια σιδήρου και τα οποία, συνήθως υποχωρεί με την αποκατάσταση των επιπέδων σιδήρου. Η μειωμένη ροή οξυγόνου στο σώμα πυροδοτεί τη συνεχή δύσπνοια ακόμη κι αν παίρνουμε βαθιές αναπνοές. Το σύμπτωμα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό αν εκδηλώνεται τις ώρες χαλάρωσης και ξεκούρασης.
4. Συνεχής κούραση, αίσθημα αδυναμίας
Η έλλειψη σιδήρου έχει σαν αποτέλεσμα τη μειωμένη παροχή οξυγόνου στους ιστούς του σώματος. Έτσι εμφανίζεται έντονο αίσθημα αδυναμίας, ατονία και κούραση. Ιδιαίτερα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, η έλλειψη σιδήρου μπορεί να είναι αιτία εμφάνισης νευρικότητας, θυμού και κόπωσης.
5. Κοίλα / Εύθραυστα Νύχια
Σημαντικό ποσοστό των ατόμων με ανεπάρκεια σιδήρου ή/και σιδηροπενική αναιμία, παρουσιάζει ευθραυστότητα στα νύχια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, κοιλονυχία (spoon nails). Η κοιλονυχία χαρακτηρίζεται από ανώμαλη καμπυλότητα των νυχιών, τα οποία είναι ιδιαίτερα λεπτά και εύθραυστα, και μπορεί να παρατηρηθεί σε νεογέννητα, παιδιά και ενήλικες.
6. Τριχόπτωση
Το οξειδωτικό στρες και οι γενετικοί παράγοντες συμβάλλουν στην τριχόπτωση, αλλά φαίνεται ότι και η έλλειψη σιδήρου συμβάλλει στην απώλεια μαλλιών κυρίως στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
7. Ταχυκαρδία ή αρρυθμίες
Μεγάλο ποσοστό των ατόμων με έλλειψη σιδήρου εμφανίζει συμπτώματα που αφορούν την περιοχή της καρδιάς, με πιο κοινή ένδειξη την ταχυπαλμία και τις αρρυθμίες. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία της καρδιάς εξαιτίας της μειωμένης παροχής οξυγόνου.
8. Παγωμένα άκρα
Η έλλειψη σιδήρου επηρεάζει την κυκλοφορία του αίματος, με αποτέλεσμα να νιώθετε συχνά τα άκρα σας κρύα και παγωμένα.
9. Ενοχλήσεις στη στοματική κοιλότητα
Τα άτομα με έλλειψη σιδήρου εμφανίζουν σε μεγαλύτερο ποσοστό ενοχλήσεις στη στοματική κοιλότητα (ξηροστομία, αίσθημα καύσου) και, ειδικά, στη γλώσσα (παρουσία κιρσών, πρήξιμο), σε σύγκριση με άτομα που έχουν επάρκεια στο συγκεκριμένο θρεπτικό συστατικό.
10. Αυξημένη συχνότητα εμφάνισης λοιμώξεων
Άτομα με χαμηλά επίπεδα σιδήρου ή σιδηροπενική αναιμία είναι πιο επιρρεπή στο να ασθενήσουν συγκριτικά με άτομα που έχουν φυσιολογικές τιμές σιδήρου καθώς η ανεπάρκεια σιδήρου επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
