Η ισημερία, αποτελεί ένα σημαντικό αστρονομικό φαινόμενο που λαμβάνει χώρα δύο φορές ετησίως, περίπου στις 20 Μαρτίου και 22 Σεπτεμβρίου. Σηματοδοτεί την ακριβή στιγμή που ο Ήλιος διασχίζει τον ουράνιο ισημερινό, φέρνοντας ίσες ώρες ημέρας και νύχτας σε όλο τον κόσμο.
Η Γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της, ο οποίος είναι κεκλιμένος προς τον Ήλιο κατά 23,5 μοίρες. Η κλίση αυτή ευθύνεται για την αλλαγή των εποχών καθώς το ένα ημισφαίριο του πλανήτη δέχεται περισσότερο ηλιακό φως από το άλλο για το μισό της ετήσιας περιφοράς του γύρω από τον ήλιο. Αυτή η διαφορά στο ηλιακό φως είναι που προκαλεί τις εποχές.Οι ονομασίες εαρινή και φθινοπωρινή ισημερία είναι σχετικές και αφορούν στην εύκρατη ζώνη του βόρειου ημισφαιρίου, καθώς στις αντίστοιχες ημερομηνίες στο νότιο ημισφαίριο οι εποχές είναι αντίθετες.
Κατά την εαρινή ισημερία που συμβαίνει γύρω στις 20-21 Μαρτίου, ο άξονας της Γης δεν είναι στραμμένος προς τον Ήλιο ούτε μακριά από αυτόν αλλά λοξά, έτσι ώστε η νοητή γραμμή ηλίου – γης να είναι κάθετη στον άξονα περιστροφής της γης, με αποτέλεσμα η ημέρα και η νύχτα να έχουν ίση διάρκεια σε οποιοδήποτε σημείο της γήινης επιφάνειας. Η εαρινή ισημερία ορίζεται ως η πρώτη μέρα της άνοιξης.
Μετά την εαρινή ισημερία σταδιακά έρχεται αύξηση της διάρκειας της ημέρας και μείωση της διάρκειας της νύχτας έως το θερινό ηλιοστάσιο στις 21 Ιουνίου που η μέρα έχει την μεγαλύτερη διάρκειά της και αυτό σηματοδοτεί την αρχή του καλοκαιριού.
Στη συνέχεια ο άξονας της Γης γέρνει σταδιακά προς την αντίθετη πλευρά δηλαδή, μακριά από τον ήλιο στο βόρειο ημισφαίριο, φέρνοντας μείωση της διάρκειας της ημέρας και αύξηση της διάρκειας της νύχτας έως την φθινοπωρινή ισημερία στις 22 Σεπτεμβρίου, σηματοδοτώντας έτσι την έναρξη του φθινοπώρου.
Η ακριβής στιγμή των ισημεριών υπολογίζεται με ακρίβεια από αστρονόμους. Η άνοιξη φέτος ξεκίνησε επίσημα στην Ελλάδα στις 20 Μαρτίου, στις 05:06 το πρωί.
Πολιτισμικά στοιχεία
Η εαρινή ισημερία αποτελεί την αφετηρία του ισχύοντος Περσικού ή Ιρανικού ημερολογίου και συμπίπτει με την Πρωτοχρονιά για τους Ιρανούς, αλλά και για πολλούς λαούς της Μέσης Ανατολής και Κεντρικής Ασίας.
Η επομένη της εαρινής ισημερίας είναι η πρώτη ημέρα του Ινδικού Εθνικού Ημερολογίου και Πρωτοχρονιά για τους Ινδούς.
Η εαρινή ισημερία είναι η αφετηρία για τον υπολογισμό της εορτής του Πάσχα, τόσο για τους Ιουδαίους, όσο και για τους Χριστιανούς.
Η εαρινή ισημερία είναι μία από τις σπουδαιότερες γιορτές στο ημερολόγιο των νεοπαγανιστών, καθώς συμβολίζει την αναγέννηση της φύσης.
