Η αυτοεκτίμηση δεν εμφανίζεται ξαφνικά ένα πρωί στον καθρέφτη. Δεν έχει να κάνει με μεγάλες αποφάσεις, θεαματικές αλλαγές ή με το να «τα έχεις όλα λυμένα». Χτίζεται σιωπηλά, σχεδόν ανεπαίσθητα, μέσα από μικρές πράξεις που επαναλαμβάνονται καθημερινά. Και το πιο σημαντικό; Δεν απαιτεί να γίνεις κάποια άλλη. Απαιτεί να αρχίσεις να φέρεσαι στον εαυτό σου με τον τρόπο που θα φερόσουν σε κάποιον που αγαπάς βαθιά.
Ζούμε σε μια εποχή όπου η σύγκριση είναι μόνιμα παρούσα. Social media, εικόνες «τέλειων» ζωών, φίλτρα, επιτυχίες άλλων. Μέσα σε όλο αυτό, η αυτοεκτίμηση μοιάζει συχνά εύθραυστη. Όμως στην πραγματικότητα, δεν είναι. Είναι σαν μυς: δυναμώνει με μικρές, σταθερές κινήσεις.
Η πρώτη μικρή πράξη που κάνει τεράστια διαφορά είναι ο τρόπος που μιλάς στον εαυτό σου. Ο εσωτερικός διάλογος έχει δύναμη πολύ μεγαλύτερη απ’ όσο φανταζόμαστε. Όταν κάνεις ένα λάθος και σκέφτεσαι «πάλι τα ίδια», «δεν είμαι αρκετή», «όλες τα καταφέρνουν εκτός από μένα», στην ουσία εκπαιδεύεις τον εγκέφαλό σου να σε υποτιμά. Η αλλαγή δεν έρχεται με ψεύτικες θετικές δηλώσεις, αλλά με ρεαλιστική καλοσύνη. Αντί για επίκριση, μια φράση όπως «δεν πήγε όπως ήθελα, αλλά μαθαίνω» μπορεί να αλλάξει σταδιακά τον τρόπο που βλέπεις τον εαυτό σου.
Μια άλλη μικρή αλλά καθοριστική πράξη είναι το πώς φροντίζεις το σώμα και την εμφάνισή σου όχι για να αρέσεις, αλλά για να νιώθεις καλά. Όταν αφιερώνεις λίγα λεπτά σε μια απλή ρουτίνα περιποίησης, στέλνεις ένα ξεκάθαρο μήνυμα στον εαυτό σου: αξίζω φροντίδα. Δεν χρειάζονται υπερβολές. Ακόμα και μια απλή skincare ρουτίνα: τα βασικά βήματα για υγιή επιδερμίδα μπορεί να λειτουργήσει σαν καθημερινή υπενθύμιση αυτοσεβασμού, όχι ματαιοδοξίας.
Η αυτοεκτίμηση συνδέεται στενά και με τα όρια. Το να λες «όχι» όταν κάτι δεν σου ταιριάζει, ακόμα κι αν δυσαρεστεί κάποιους, είναι πράξη δύναμης. Στην αρχή φέρνει ενοχές, ειδικά αν έχεις μάθει να βάζεις τους άλλους πάντα πρώτους. Όμως κάθε φορά που σέβεσαι τα όριά σου, χτίζεις εμπιστοσύνη στον εαυτό σου. Μαθαίνεις ότι μπορείς να σε προστατεύσεις.
Εξίσου σημαντική είναι η σχέση με τη σύγκριση. Δεν είναι ρεαλιστικό να πούμε «μη συγκρίνεσαι ποτέ». Όλες το κάνουμε. Το ζήτημα είναι τι κάνεις μετά. Αντί να αφήνεις τη σύγκριση να σε μικραίνει, μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις σαν πληροφορία. Τι θαύμασες στην άλλη γυναίκα; Την αυτοπεποίθηση; Την άνεση; Το στιλ; Αυτό που θαυμάζεις δεν είναι απόδειξη ανεπάρκειας, αλλά ένδειξη του τι έχει αξία και για σένα. Αν νιώθεις ότι η σύγκριση σε καταπιέζει, το άρθρο Πώς να σταματήσεις τη σύγκριση με άλλες γυναίκες: το πρώτο βήμα για να νιώσεις πιο όμορφη και ελεύθερη φωτίζει αυτή τη διαδικασία με πολύ γήινο τρόπο.
Μικρές πράξεις αυτοεκτίμησης είναι και οι καθημερινές επιλογές που κάνεις για σένα, ακόμα κι όταν δεν σε βλέπει κανείς. Να ντυθείς όμορφα μια απλή μέρα στο σπίτι. Να επιλέξεις ρούχα που αναδεικνύουν αυτό που είσαι σήμερα, όχι αυτό που «θα ήθελες να είσαι». Το στιλ δεν είναι επιφανειακό όταν λειτουργεί σαν έκφραση φροντίδας. Όταν νιώθεις καλά με την εικόνα σου, η στάση του σώματος αλλάζει, το βλέμμα ανοίγει, η παρουσία σου δυναμώνει.
Η επιστήμη δείχνει ότι η αυτοεκτίμηση ενισχύεται όταν νιώθουμε συνέπεια ανάμεσα σε σκέψεις και πράξεις. Δεν χρειάζεται να κάνεις τεράστια βήματα. Αν υποσχεθείς στον εαυτό σου ότι θα κοιμηθείς λίγο νωρίτερα και το κάνεις, αν πεις ότι θα βγεις για έναν σύντομο περίπατο και το τηρήσεις, δημιουργείς μια εσωτερική αίσθηση αξιοπιστίας. «Μπορώ να βασιστώ σε μένα». Αυτό είναι θεμέλιο αυτοεκτίμησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος που φροντίζεις τον εαυτό σου χωρίς φίλτρα και προσδοκίες τελειότητας. Το να αποδεχτείς το πρόσωπό σου, το σώμα σου, τις ατέλειές σου, δεν σημαίνει παραίτηση. Σημαίνει ειρήνη. Αν θέλεις να νιώσεις πιο όμορφη στην καθημερινότητα, όχι για τους άλλους αλλά για σένα, το άρθρο Πώς να νιώθεις πιο όμορφη χωρίς φίλτρα στην καθημερινότητά σου μιλά ακριβώς γι’ αυτή την ήσυχη, ουσιαστική αυτοεκτίμηση.
Ένα ακόμα μικρό βήμα με μεγάλη επίδραση είναι το πώς διαχειρίζεσαι τις σχέσεις σου. Όσο μεγαλώνουμε, συνειδητοποιούμε ότι δεν χρειάζεται να χωράμε παντού. Οι σχέσεις που μας εξαντλούν, μας μειώνουν ή μας κάνουν να αμφιβάλλουμε συνεχώς για την αξία μας, αφήνουν βαθύ αποτύπωμα στην αυτοεκτίμηση. Η απομάκρυνση από τέτοιες δυναμικές δεν είναι εγωισμός, είναι αυτοπροστασία. Και ειδικά μετά τα 40, αυτό γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρο, όπως αναλύεται και στο Σχέσεις μετά τα 40: τι αλλάζει και τι αξίζει.
Η αυτοεκτίμηση δεν είναι σταθερή. Υπάρχουν μέρες που νιώθεις δυνατή και άλλες που όλα μοιάζουν εύθραυστα. Αυτό δεν σημαίνει ότι «χάλασε» κάτι. Σημαίνει ότι είσαι άνθρωπος. Οι μικρές πράξεις λειτουργούν ακριβώς γι’ αυτό: για να σε στηρίζουν και στις μέρες που δεν έχεις διάθεση, ενέργεια ή πίστη.
Κάθε φορά που επιλέγεις να φερθείς στον εαυτό σου με σεβασμό, κάθε φορά που κάνεις κάτι μικρό αλλά συνεπές, βάζεις ένα ακόμα λιθαράκι. Και κάποια στιγμή, χωρίς να το καταλάβεις, στέκεσαι διαφορετικά. Μιλάς πιο ήρεμα. Διεκδικείς πιο καθαρά. Δεν γιατί «έφτιαξες» τον εαυτό σου, αλλά γιατί έμαθες να τον εκτιμάς.
