Τι να αποφεύγεις για να προστατέψεις την αυτοεκτίμησή σου

Η αυτοεκτίμηση δεν είναι απλά μια «ωραία ιδέα». Είναι η εσωτερική αίσθηση αξίας που επηρεάζει τις επιλογές σου, τις σχέσεις σου, τον τρόπο που βλέπεις τον εαυτό σου και πώς αντιδράς στις προκλήσεις της ζωής. Όταν «μικραίνει» ή τραυματίζεται, δεν συμβαίνει μόνο από μεγάλες στιγμές· τις περισσότερες φορές συμβαίνει από επαναλαμβανόμενες, μικρές συμπεριφορές που μοιάζουν αθώες αλλά τελικά σε αποδυναμώνουν.

Αν θέλεις να τη διατηρήσεις δυνατή, το πιο σημαντικό βήμα είναι να σταματήσεις να κάνεις πράγματα που την υπονομεύουν – ακόμη κι αν μέχρι τώρα τα θεωρούσες «μεταβλητά» ή «μικρά».

Μην συγκρίνεις συνεχώς τον εαυτό σου με άλλους

Η σύγκριση είναι από τους πιο ύπουλους εχθρούς της αυτοεκτίμησης. Συγκρίνεις τη ζωή σου με φωτογραφίες, με στιγμές ή με επιλογές άλλων ανθρώπων και καταλήγεις να νιώθεις λιγότερο «αξιόλογος/η». Η αλήθεια είναι ότι δεν συγκρίνεις την πραγματικότητα με πραγματικότητα, αλλά τη δική σου διαδικασία με την επιλεγμένη εικόνα του άλλου. Αυτό τροφοδοτεί ανασφάλεια και αμφιβολία αντί για κίνητρο.

Απόφυγε την αυτοκριτική που δεν οδηγεί κάπου

Η αυτοκριτική έχει θέση όταν σε βοηθά να βελτιωθείς. Δεν έχει θέση όταν γίνεται σκληρή και αποδομητική. Λόγια όπως «δεν είμαι αρκετή/ος» ή «πάντα αποτυγχάνω» γίνονται εσωτερικοί αυτόματοι μονολόγοι που τροφοδοτούν το συναίσθημα της ανεπάρκειας. Η αυτοεκτίμηση δεν χτίζεται με ενοχές· χτίζεται με ήπια αυτογνωσία και αποδοχή.

Μείνε μακριά από σχέσεις που σε υποβαθμίζουν

Οι άνθρωποι που σε μειώνουν, ακυρώνουν την προσπάθειά σου ή σε κάνουν να νιώθεις συχνά άσχημα για τον εαυτό σου δεν λειτουργούν «ενθαρρυντικά». Αντίθετα, επαναλαμβανόμενες αρνητικές αλληλεπιδράσεις με τοξικούς ή επικριτικούς άλλους εμποδίζουν την αυτοεκτίμηση να αναπτυχθεί. Η συνέπεια αυτού του μοτίβου είναι κατανοητή στον τρόπο που οι μικρές, καθημερινές συμπεριφορές καθορίζουν πώς αισθάνεσαι για τον εαυτό σου, όπως δείχνει και το άρθρο Πώς να απαλλαγείς από την αρνητικότητα στη ζωή σου

Μην λες «ναι» όταν θέλεις να πεις «όχι»

Το να βάζεις τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές σου είναι πρακτικά το ίδιο με το να αγνοείς τον εαυτό σου. Κάθε φορά που θυσιάζεις τα όριά σου για να αποφύγεις σύγκρουση ή αμηχανία, εκπαιδεύεις τον εαυτό σου να αισθάνεται «δευτερεύων». Η αυτοεκτίμηση ενισχύεται όταν δείχνεις σεβασμό στον εαυτό σου – και τα όρια είναι ένα από τα πιο καθαρά μηνύματα που μπορείς να δώσεις σ’ εκείνον.

Απόφυγε την τελειομανία ως τρόπο ζωής

Η τελειομανία συχνά παρουσιάζεται ως «θετικό πρότυπο». Στην πραγματικότητα, όταν η τελειότητα γίνεται κανόνας, οδηγεί σε άγχος, εξάντληση και ανασφάλεια για κάθε μικρή απόκλιση από το «ιδανικό». Η σχέση ανάμεσα στην τελειομανία και στη χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι στενή, γιατί το άτομο πιστεύει ότι η αξία του καθορίζεται από την επιτυχία ή την εμφάνιση τέλειας εικόνας, κάτι που μπορεί να το φθείρει καθημερινά – όπως περιγράφεται στο Άγχος και εξάντληση: Η σχέση της τελειομανίας με την ψυχική υγεία

Μην αναζητάς την αξία σου στην επιβεβαίωση των άλλων

Τα likes, τα σχόλια ή τα καλά λόγια μπροστά στον καθρέφτη των άλλων μπορεί να δίνουν προσωρινή ικανοποίηση, αλλά δεν μπορούν να χτίσουν αυτοεκτίμηση. Όταν η αξία σου εξαρτάται από το τι βλέπουν ή λένε οι άλλοι, χάνεις τη δύναμη να αυτοπροσδιορίζεσαι βάσει της δικής σου αλήθειας.

Μην αγνοείς τις ανάγκες σου

Η παραμέληση των δικών σου αναγκών, είτε πρόκειται για ξεκούραση, είτε για χρόνο μόνος/η με τον εαυτό σου, είτε για φροντίδα της ψυχικής υγείας, καταλήγει σε μια αίσθηση «κενότητας». Η αυτοεκτίμηση ενισχύεται όταν ανταποκρίνεσαι στις ανάγκες σου – γιατί αυτό στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ο εαυτός μου αξίζει φροντίδα και προσοχή.

Η αυτοεκτίμηση προστατεύεται με επιλογές

Δεν αποκαθίσταται με μια μαγική σκέψη ή μία θετική δήλωση. Προστατεύεται από επιλογές που σέβονται τον εαυτό σου καθημερινά. Από το πώς μιλάς σε σένα, μέχρι το πώς διεκδικείς χώρο, χρόνο και σεβασμό.

Κι όταν ξεκινάς να αποφεύγεις ό,τι σε μειώνει, ανοίγεις τον δρόμο για να νιώθεις τη δική σου αξία – όχι μέσα από την κριτική ή την εξωτερική επιβεβαίωση, αλλά μέσα από το πώς στέκεσαι απέναντι στον ίδιο σου τον εαυτό.