Ποσοστό έως και 70% του ανθρώπινου σώματος αποτελείται από νερό, το οποίο βρίσκεται τόσο μέσα στα κύτταρά μας όσο και έξω από αυτά. Το αίμα αποτελείται ως επί το πλείστον από νερό και το ίδιο ισχύει και για τους μυς και τα όργανά μας. Όταν μιλάμε για κατακράτηση υγρών εννοούμε την υπερβολική συσσώρευση νερού και άλλων υγρών στο κυκλοφορικό σύστημα, στους ιστούς και στις διάφορες κοιλότητες του σώματος. Η κατακράτηση υγρών μπορεί να διαπιστωθεί σε διαφορετικά σημεία του σώματος και για πολλούς διαφορετικούς λόγους.
Τα συμπτώματα κατακράτησης υγρών περιλαμβάνουν:
✅φούσκωμα, ειδικά στην κοιλιακή περιοχή
✅πρησμένα πόδια και αστραγάλους
✅πρήξιμο της κοιλιάς, του προσώπου και των γοφών
✅ δύσκαμπτες αρθρώσεις
✅ διακυμάνσεις βάρους
✅ εσοχές στο δέρμα, παρόμοιες με αυτές που βλέπεις στα δάχτυλα όταν έχεις βρεθεί στο μπάνιο ή στο ντους για μεγάλο χρονικό διάστημα
Τις περισσότερες φορές, το σώμα μας μπορεί να διατηρήσει μια υγιή ισορροπία νερού, ρυθμίζοντας την ποσότητα που καταναλώνουμε και αποβάλλοντας την περίσσεια μέσω των ούρων και του ιδρώτα. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες συνθήκες που μπορεί να αναγκάσουν το σώμα μας να συγκρατήσει περισσότερο νερό από το συνηθισμένο. Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται:
✅Ιατρικοί λόγοι
Το οίδημα είναι μια ανώμαλη συσσώρευση υγρού στους ιστούς ως αποτέλεσμα μιας υποκείμενης ιατρικής πάθησης, όπως η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια ή η νεφρική νόσος.
Αν για οποιοδήποτε λόγο η καρδιά παρουσιάζει ανεπάρκεια παρατηρείται μεταβολή στην πίεση, η οποία συχνά οδηγεί σε σοβαρή κατακράτηση υγρών. Εκτός από τα άκρα, στην περίπτωση αυτή συσσωρεύεται υγρό και στους πνεύμονες, με αποτέλεσμα να εκδηλώνεται βήχας και/ή δύσπνοια.
Στην περίπτωση διαταραχής της ροής αίματος προς τα νεφρά (π.χ. λόγω νεφρικής ανεπάρκειας), το «φιλτράρισμα» δεν διενεργείται σωστά και τα υγρά παραμένουν στο σώμα, προκαλώντας κατακράτηση
✅Προεμμηνορροϊκό σύνδρομο (PMS)
Πολλές γυναίκες κατακρατούν νερό και παρουσιάζουν φούσκωμα, τις ημέρες πριν από την περίοδό τους.
✅Παχυσαρκία
Η παχυσαρκία μπορεί να κάνει το σώμα να συγκρατεί νερό.
✅Καθιστική ζωή
Η σωματική δραστηριότητα βοηθά ώστε το αίμα να επιστρέφει από τα αιμοφόρα αγγεία των ποδιών προς την καρδιά. Η πολύωρη ακινησία και εν γένει ο καθιστικός τρόπος ζωής επιβραδύνουν αυτή την ανοδική κίνηση του αίματος, οδηγώντας σε συσσώρευση υγρών στα κάτω άκρα. Η σωματική δραστηριότητα συμβάλλει επίσης στην καλή λειτουργία του λεμφικού συστήματος.
✅Χαμηλή πρόσληψη πρωτεϊνών
Ο οργανισμός χρειάζεται επαρκή πρόσληψη πρωτεϊνών προκειμένου να ρυθμίζονται τα επίπεδα υγρών. Η αποχή από την κατανάλωση πρωτεϊνών ή η πολύ χαμηλή πρόσληψη δυσκολεύει τη μετακίνηση των υγρών από τους ιστούς στα τριχοειδή αγγεία, οδηγώντας έτσι στην κατακράτηση.
✅Ορμονικές αλλαγές
Η κατακράτηση νερού μπορεί να είναι παρενέργεια αλλαγών σε ορισμένες ορμόνες, όπως τα οιστρογόνα ή η τεστοστερόνη.
✅Εγκυμοσύνη
Καθώς το έμβρυο αναπτύσσεται, χρειάζεται επιπλέον υγρά. Υγρά τα οποία συχνά, κατακρατούνται ακόμα και μετά τη γέννα.
✅Εμμηνόπαυση
Οι αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών κατά την εμμηνόπαυση μπορεί να αναγκάσουν ορισμένες γυναίκες να κατακρατήσουν νερό.
Τροφές που προκαλούν κατακράτηση υγρών
Ορισμένα τρόφιμα μπορούν επίσης να συμβάλουν στην κατακράτηση νερού, καθώς μπορούν να προάγουν τη φλεγμονή ή να επηρεάσουν τη φυσική ικανότητα του σώματος να ρυθμίζει τα επίπεδα υγρών. Μερικές ομάδες τροφίμων, που συμβάλλουν στην κατακράτηση υγρών και πρέπει να αποφεύγονται είναι:
Επεξεργασμένα τρόφιμα
Η επεξεργασία τροφίμων περιλαμβάνει διάφορα στάδια, που μπορούν να αλλάξουν την περιεκτικότητα και τη δομή των τροφίμων σε θρεπτικά συστατικά. Συχνά περιέχουν πρόσθετα και συντηρητικά, όπως το αλάτι, που μπορεί να οδηγήσουν σε κατακράτηση νερού.
Αλμυρά τρόφιμα
Η πρώτη και ίσως η πιο γνωστή αιτία που οδηγεί σε κατακράτηση υγρών είναι η αυξημένη κατανάλωση αλατιού (νατρίου). Το αλάτι και πιο συγκεκριμένα το νάτριο που περιέχεται σε αυτό, οδηγεί σε επαναρρόφηση νερού από τους νεφρούς και τελικά σε κατακράτηση υγρών στο σώμα.
Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη
Όπως το αλάτι, η ζάχαρη μπορεί επίσης να κάνει το σώμα να συγκρατεί περισσότερο νερό.
Επεξεργασμένοι υδατάνθρακες
Η επεξεργασία των υδατανθράκων αφαιρεί ορισμένες από τις φυτικές ίνες και άλλα θρεπτικά συστατικά. Αυτό μπορεί να τους κάνει να απορροφώνται πιο γρήγορα από το σώμα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε κατακράτηση νερού. Τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης ως απόκριση στην πρόσληψη επεξεργασμένων υδατανθράκων, μπορεί να αναγκάσουν τα νεφρά να επαναπορροφήσουν περισσότερο αλάτι και να κατακρατήσουν υγρά.
Αλκοόλ
Ενώ το αλκοόλ είναι διουρητικό, που σημαίνει ότι βοηθά στην προώθηση της παραγωγής ούρων, η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει ηπατικές βλάβες με αποτέλεσμα το σώμα να συγκρατεί υγρά. Επιπλέον, το αλκοόλ συχνά συνδυάζεται με ζάχαρη, αυξάνοντας τις πιθανότητες για κατακράτηση υγρών
